Modele Teoretyczne
Model pedagogiczno-psychologiczny D.E. Super
Wychodząc od praktycznych aspektów pedagogiki, model ten ukazuje czynniki skutecznej orientacji zawodowej, w której preferowane są kategorie zainteresowań i zdolności.
Zainteresowania są emocjonalnym wyrazem osobowości. Do tematów, ludzi i idei wyodrębnionych ze społeczeństwa dodawane są wartości personalne. Mogą to być zainteresowania spontaniczne, ale też świadoma koncentracja uwagi.
Model pięcioetapowy D.E. Super
Do każdej fazy rozwojowej, zgodnie ze zmianami osobowościowymi możemy przyporządkować różne rodzaje aktywności związane z wyborem kariery.
faza wzrostu (od urodzenia do wieku 14 lat). Głównymi cechami charakterystycznymi są: rozwój samo-analizy i kształtowanie się pierwszych pomysłów co do kariery i zawodu
faza odkryć (wiek 15 – 24 lat). Głównymi cechami charakterystycznymi są: sprawdzanie samego siebie, samodzielne zdobywanie wiedzy, samokontrola poprzez nauczanie i pierwsze doświadczenia w pracy
faza stawania na własne nogi (wiek 25 – 44 lat). Znalezienie stałego zajęcia w zależności od osobowości (zawód, miejsce pracy), w tym zmiany miejsca pracy
faza utrzymywania / zachowawcza (wiek 45 – 64 lat). Kontynuacja kierunku zawodowego (pracy zawodowej) i utrzymywanie stałego stanowiska z nowymi odpowiednimi zleceniami
faza schyłkowa (wiek po 65 roku życia). Spadek aktywności zawodowej wraz z rozwojem nowych ról (początkowo w charakterze selektywnego uczestnika, a następnie obserwatora